Paprikatriootje

Je kent ze wel uit de supermarkt: een gele, rode en groene paprika keurig verpakt in het schap. Op zich niks mis mee, zou je denken. Maar wat blijkt, als een van de drie een kneusje is, dan haalt het hele trio de supermarkt niet. Zo verdwijnt veel goede groente zomaar in de afvalbak. Ik kom zelf ook uit een gezin van drie en moet er bij deze wetenschap niet aan denken dat ik met mijn broer en zus in een en dezelfde verpakking had gezeten. Het paprikatriootje kan misschien ook de strijd aan met de tomaat van de SP. Op het GroenLinks Congres is afgelopen zondag dankzij de jongeren van Dwars naast ‘Groen’ en ‘Links’ de derde pijler ‘vrijzinnig’ toegevoegd. De gele paprika van vrijzinnigheid. Paprika is natuurlijk ook gewoon een pittige groente, die bol staat van energie, en dat geldt ook voor de discussie over voedsel, energie en afval, die deze week in allerlei vormen op het menu stond.

Energizers
Ook de Rode Hoed valt maandagavond weer met een paprikatriootje te vergelijken. Een gemengd publiek met burgers, boeren en bovenal adviseurs. “Draagvlak kan je niet eten, voedsel wel” was vijf jaar terug een gevleugelde uitspraak van oud-VVD politicus Arend-Jan Boekestijn. Je kunt beide natuurlijk ook combineren. Dat laatste moeten de makers van de debatserie It’s the food stupid en Foodguerrilla hebben gedacht. Twee succesformules met een heel andere aanpak, maar die beide gaan over voedsel en beide vooral bruisen van de energie. Echte energizers. Na afloop van It’s the food stupid maandagavond praat ik met een manager van DO-IT (Dutch Organic International Trade). Hij vertelt mij hoe inspirerend hij de debatten vindt, ook met zoveel jongeren in de zaal, en hoe de serie een vliegwieleffect binnen zijn organisatie teweeg brengt.

Vliegwieleffect
Dat vliegwieleffect lijkt overigens ook te gelden voor milieukundige Lucas Reijnders, die de avond aftrapt. In het begin heeft hij wat moeite met het genereren van energie in de zaal, maar eenmaal op gang gebracht is hij niet meer te stuiten. Zelfs niet door de bevlogen en geagiteerde tuinbouwexpert Rob Baan. In het college van Reijnders hoor ik dat het energieverbruik vooral door het gebruik kunstmest en krachtvoer enorm groot is in de Nederlandse landbouw. Met betrekking tot de klimaatverandering zijn de gevolgen goed zichtbaar in de verarming van de bodem, door de verandering van koolstof in de grond. Tijdens het Tweede Kameroverleg woensdag over mest stelt de Partij voor de Dieren over dit onderwerp dat echte boeren een heel vruchtbare bodem houden door het goed toepassen van bemesting en wisselteelten. Daar ligt een mooie uitdaging. In het creëren van een goed kringloopsysteem, waarbij afval weer tot waarde komt. Een mestoverschot en gebrek aan vruchtbare grond? Ergens klopt dat niet, zou je denken. Belangrijk in het kader van duurzaamheid is om mest als grondstof te zien en weer tot waarde te brengen. Door de manier waarop we nu produceren zijn we heel afhankelijk van anderen. Vandaag nog zei minister Ploumen dat Nederland ketenverantwoordelijkheid wil nemen als het gaat om duurzaamheid van grondstoffen.

Kassucces
Soja, fosfaten en cacao zijn belangrijke grondstoffen uit andere landen. Door conflictsituaties kan dit problemen geven: denk aan de stopgezette toelevering van fosfaten uit bijvoorbeeld Syrië. Nederland kan meer afhankelijkheden creëren en partnerschappen aangaan, zo stelde Rob de Wijk (HCSS) tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. Bijvoorbeeld via onze kennis van kassen. Daarin kan Nederland ook eisen stellen aan duurzaamheid. Misschien dat hiermee ook kassucces valt te behalen voor tuinder Rob Baan? Baan boekt met innovatieve belichting, hommels aardwarmte succes op het gebied van energiebesparing en bestrijdingsmiddelen. Zo levert alleen al het gebruik van aardwarmte een gasbesparing op van 50 tot 80%. De tuinbouw is volgens Baan daarnaast essentieel voor een gevarieerde voeding, iets waar geen vitaminepil tegenop kan. Want gebrek aan goed voedsel is naast roken volgens Baan de belangrijkste hoofdoorzaak van kanker. Broccolisoep moeten we eten. En precies dat krijg ik de volgende avond voorgeschoteld.

Lelijke groenten
Bij het No Waste Diner van FoodGuerrilla in Pakhuis de Zwijger krijg ik samen met 150 anderen een diner voorgeschoteld van etenswaren die al waren afgeschreven. We beginnen met een bouillon van broccoli, bloemkool en spitskool. Een paprikatriootje dat is gered van de vuilnisbelt is onderdeel van panzonella met oud brood, bloeemetjes en radijsjes. Het diner is onderdeel van de aftrap tegen voedselverspilling in Nederland. Zo leer ik dat we alleen in Nederland al 400.000 broden per dag weggooien. En ik vrees dat ook ik mijn steentje daaraan bijdraag. Tristram Stuart zweept vervolgens de zaal op met zijn verhaal over de wereldwijde verspilling van eenderde van ons voedsel. Zijn campagne Feeding the 5000 met grote diners van gered voedsel is een groot succes in Engeland. Ook de burgemeester van Londen omarmt de campagne van Stuart en is sindsdien fan van lelijke groenten. Dat brengt mij bij Lisanne, die naast mij zit deze avond. Zij is initiatiefneemster van Kromkommer, een van de succesprojecten van Foodguerrilla. Zij voert in Nederland campagne om gekke, misvormde groentes terug in het schap te krijgen. Hiermee valt al 5 tot 10 procent van de verspilling tegen te gaan. De Nederlandse consument weet nu niet beter dan dat een komkommer recht is en een boontje acht centimeter lang.

Wereldburgerschap
De avond neemt een steeds serieuzere vorm aan als blijkt dat de aftrap ook echt een concrete aftrap is. In de zaal blijkt enorm veel capaciteit, energie en wil te zijn om een Feeding the 5000 in Nederland te organiseren. Iedereen heeft connecties of draagt zelf een steentje bij. Gister hoorde ik bijvoorbeeld bij de inspiratiemiddag over Kinderen en Mondiaal burgerschap dat je leert door te ervaren. Iets dat vaak vergeten wordt bij kinderen. Het is wat dat betreft een mooi idee om duizenden kinderen te regelen die om over een paar maanden deze gezonde afvalmaaltijd op te eten. Misschien dat voor wereldburgerschap het paprikatrio ook een mooi symbool is: gelijkwaardig, van elkaar afhankelijk, maar toch divers. En natuurlijk: een waste om weg te gooien.