Dossier: Mondiale betrokkenheid

Wat is mondiale betrokkenheid?
In de open en samenhangende wereld van vandaag, waarin gebieden sterk van elkaar afhankelijk zijn en waarin we dagelijks via de media vernemen wat elders gebeurt, is mondiale betrokkenheid welhaast onontkoombaar. Het jezelf afschermen voor informatie over internationale ontwikkelingen leidt juist eerder tot reflexen van angst en wantrouwen. Maar hoe geef je die mondiale betrokkenheid handen en voeten? Welke handelingsmogelijkheden zijn er voor wereldburgers?

De Verenigde Naties zijn geen wereldregering, maar vormen wel een verband waarin landen, maatschappelijke organisaties en soms ook grote bedrijven samenwerken om de internationale ontwikkeling in goede banen te leiden. Als burgers van ons eigen land kunnen we kritisch volgen hoe onze regering zich opstelt in internationale samenwerking. We kunnen ook steun verlenen aan organisaties die zich voor ontwikkeling, milieu of mensenrechten op wereldschaal inzetten. Verder kunnen we proberen ons bewust te zijn van onze dagelijkse keuzes op het vlak van consumptie en levensstijl (bijvoorbeeld de mogelijkheid fair trade-producten te kopen of het energiegebruik te verminderen).

In het onderwijs voor wereldburgerschap moet ook aan de orde komen hoe iedereen in het eigen leven omgaat met de uitwerking van mondiale betrokkenheid. Hoe komen we aan informatie en is die informatie niet eenzijdig? Welke voorbeelden zijn er van lokale of internationale groepen mensen die zich voor ontwikkeling, mensenrechten of duurzaamheid inzetten en op welke manieren boeken zij successen? Hoe gaan we om met schuldgevoel en hoe creëren we voor onszelf zinvolle manieren van betrokkenheid? De bespreking van zulke vragen is van groot belang om tot een afgewogen bepaling te kunnen komen van de eigen positie en ambities als wereldburger.

Mondiale betrokkenheid in het onderwijs
Wereldburgerschap en mondiale betrokkenheid uit zich op allerlei manieren. Er zijn vele manieren en onderwerpen waarmee u in uw lessen invulling kan geven aan mondiale betrokkenheid. U kunt dat bijvoorbeeld doen door de onderstaande onderwerpen centraal te stellen. Deze onderwerpen zijn nadrukkelijk bedoeld als inspiratie en zijn niet voorschrijvend of beoordelend bedoeld.
- Verenigde Naties
- Europa
- Internationale samenwerking
- Mondiale verantwoordelijkheid
- Eerlijke handel       

Hoe u met deze onderwerpen aan de gang gaat, kan sterk verschillen; er zijn vele benaderingen en werkvormen mogelijk. U kiest de beste benadering afhankelijk van de interesses van uw leerlingen en de leerdoelen die u wilt bereiken. In het algemeen kunnen we stellen dat hoe jonger uw leerlingen zijn, hoe meer u aansluit bij de eigen belevingswereld, ervaring en belangstelling. Hoe ouder de leerlingen zijn, hoe meer u abstracte of ‘ver weg’ spelende onderwerpen centraal kunt stellen. Ook daar geldt echter dat de link naar de belevingswereld van de leerling belangrijk blijft.

Praktijkvoorbeelden

VN-Arena
Noem een onderwerp met internationale dimensies en de Verenigde Naties spelen er een rol in. De Verenigde Naties zijn  opgericht om oorlogen te voorkomen, mensenrechten te borgen, verdraagzaamheid te bevorderen en welstand wereldwijd te verhogen. Doel en missie van de VN laten een grote overeenkomst zien met wereldburgerschap en dat maakt de VN-Arena tot een geschikte leeromgeving voor zowel het basis- als het voortgezet onderwijs.

Kijk voor meer informatie op www.cmo.nl.

Europees Platform
Het Europees Platform laat leerlingen over grenzen heen kijken. Als centrum voor internationalisering van het Nederlandse onderwijs stellen we leerlingen in staat Europa en de rest van de wereld te ontdekken. Maar internationaliseren heeft niet alleen voordelen voor leerlingen: internationale ervaringen geven leraren nieuwe inspiratie en een grotere motivatie voor hun werk. Daarnaast geeft het ook scholen de mogelijkheid zich positief van anderen te onderscheiden. Het Europees Platform biedt diverse instapniveaus en helpt u kiezen uit de verschillende mogelijkheden. We kunnen uw organisatie adviseren, ondersteunen én uw mensen trainen; of u nu beginnend, gevorderd of ervaren bent op het gebied van internationale projecten.

Kijk voor meer informatie op www.europeesplatform.nl.

Klik hier om terug te gaan naar alle dossiers.