Dossier: Globalisering

Wat is globalisering?
Globalisering is in de meest brede definitie de toename van internationale relaties en stromen op allerlei gebied: kapitaal (investeringen, beleggingen, geldovermakingen), mensen (migranten, toeristen), goederen (auto’s, kleding, voedsel, halffabrikaten, grondstoffen), ideeën (kennis, onderwijs, wetenschap) en culturen (film, muziek, leefstijlen, consumptiepatronen).

Door globalisering zijn steeds meer mensen, gebieden, landen en bedrijven met elkaar verbonden geraakt en deel uit gaan maken van een samenhangend wereldsysteem. Transnationale organisaties zijn een grotere rol gaan spelen in de internationale vraagstukken die bij globalisering horen, zoals het organiseren van vrijhandel en het bestrijden van klimaatverandering. Om deze wereld te kunnen begrijpen en daarin te kunnen functioneren is het van belang een besef te hebben van de mondiale patronen van uitwisseling, van de onderlinge afhankelijkheid van mensen op deze wereld, van de complexiteit van al die relaties en de bijbehorende machtsverhoudingen.

Het verwerven van enig inzicht in globaliseringsprocessen en in de gevolgen daarvan voor burgers in diverse landen is dus een wezenlijk bestanddeel van de vorming tot wereldburger. Bij debatten over globalisering zijn vaak fundamentele waarden in het geding, zoals rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid, openheid en tolerantie, solidariteit en ecologisch verantwoord handelen. Enige historische kennis is hierbij ook belangrijk voor de wereldburger: hoe de samenhangen in de wereld zich hebben ontwikkeld vanaf het tijdperk van kolonialisme en imperialisme tot in de huidige tijd van vrijhandel en een ‘nieuwe’ wereldorde. Globalisering stelt de internationale gemeenschap voor veel uitdagingen, maar het is ook een proces dat miljoenen mensen meer welvaart heeft gebracht en dat fascinerende gevolgen heeft, zoals op het vlak van technologische vooruitgang en culturele uitwisseling.

Globalisering in het onderwijs
Er zijn vele manieren en onderwerpen waarmee u in uw lessen invulling kan geven aan globalisering. U kunt dat bijvoorbeeld doen door de onderstaande onderwerpen centraal te stellen. Deze onderwerpen zijn nadrukkelijk bedoeld als inspiratie en zijn niet voorschrijvend of beoordelend bedoeld.
- Eerlijke handel
- Productie (bijvoorbeeld kleding, voedsel, electronica)
- Migratie
- Onderlinge afhankelijkheid

Hoe u met deze onderwerpen aan de gang gaat, kan sterk verschillen; er zijn vele benaderingen en werkvormen mogelijk. U kiest de beste benadering afhankelijk van de interesses van uw leerlingen en de leerdoelen die u wilt bereiken. In het algemeen kunnen we stellen dat hoe jonger uw leerlingen zijn, hoe meer u aansluit bij de eigen belevingswereld, ervaring en belangstelling. Hoe ouder de leerlingen zijn, hoe meer u abstracte of ‘ver weg’ spelende onderwerpen centraal kunt stellen. Ook daar geldt echter dat de link naar de belevingswereld van de leerling belangrijk blijft.

Praktijkvoorbeelden

Eerlijk duurt het langst
Met het innovatieve lespakket ‘Eerlijk duurt het langst’ voor groep 7 en 8 ervaren en leren uw leerlingen op een creatieve en actieve manier alles over ‘eerlijke handel’. Het brengt fairtrade op een speelse en interactieve manier in de klas. Het lespakket bestaat uit een handleiding en een set opdrachtkaarten. Bovendien bevat elk lespakket drie bijzondere fairtrade producten in een speciale fairtrade tas.

De brochure kunt u hier downloaden. Kijk voor meer informatie op www.wereldwinkels.nl.

makeITfair
makeITfair is een gratis webquest voor middelbare scholieren in de leeftijd van 14-17 jaar. In deze webquest worden leerlingen uitgedaagd een kritische consument te zijn. Vanuit dit perspectief bekijken de leerlingen online grondig de hele productieketen in de mobiele telefoonmarkt. Zij focussen op de prijs en uitstraling van goederen, maar zij leren ook over de omstandigheden van de arbeiders in de productieketen en de dilemma’s op het gebied van milieu.

Kijk voor meer informatie op makeitfair.org.

Klik hier om terug te gaan naar alle dossiers.