Analyse verkiezingsprogramma's

Partijprogramma's meer groen dan sociaal

NCDO heeft de standpunten van politieke partijen over internationale samenwerking op een rij gezet. De analyse behandelt de prioriteiten uit de verkiezingsprogramma’s aan de hand van 19 internationale thema’s. Het valt op dat bijna alle partijen aandacht besteden aan duurzaamheids- en schaarstevraagstukken zoals voedselzekerheid, schone energie en de transitie naar een kringloopeconomie. Bekende, meer sociale ontwikkelingssamenwerkingsthema’s, zoals de aanpak van honger, toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en de positie van vrouwen krijgen beduidend minder aandacht in de programma’s.

Internationale aanpak nodig
Internationale uitdagingen spelen een rol bij de Nederlandse verkiezingen op 12 september 2012. NCDO-directeur Frans van den Boom: “In de verkiezingsprogramma’s worden de contouren duidelijk van een vernieuwde internationale agenda. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat dit een integrale agenda wordt, met als doel duurzame mondiale ontwikkeling. Hierbij zijn economische, ecologische en sociale duurzaamheid met elkaar verbonden”. De analyse van NCDO is opgebouwd in vier clusters: internationale samenwerking algemeen, de internationale duurzaamheidsagenda, internationale armoedebestrijding en overige opvallende punten. Gezamenlijk vormen ze de ‘nieuwe agenda’ voor internationale samenwerking. Hier komen zowel grensoverschrijdende uitdagingen rondom schaarste en milieu aan de orde als internationale vraagstukken op het gebied van armoede en ongelijkheid. Een uitgebreid overzicht met standpunten per partij en een toelichting vindt u hieronder bij de bijlages.

Brede steun voor behoud budget ontwikkelingssamenwerking
De internationale afspraak om 0,7% van het nationaal inkomen te besteden aan ontwikkelingssamenwerking wordt onder de genoemde partijen breed gedragen. Acht van de tien partijen zijn voor behoud van het huidige budget voor ontwikkelingssamenwerking, waarbij vier partijen (SP, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie) zelfs een stapje verder gaan en pleiten voor verhoging naar 0,8 %. VVD pleit voor een forse bezuiniging maar expliciteert dit niet. PVV wil alle hulp, behalve noodhulp, afschaffen.

Minister van internationale samenwerking
PvdA en GroenLinks (GL) pleiten voor een minister van internationale samenwerking. ChristenUnie (CU) heeft het over een minister voor ontwikkelingssamenwerking. De Partij voor de Dieren (PvdD) stelt een ministerie voor Duurzame ontwikkeling, Ruimte, Energie en Dierenwelzijn voor.

Veel aandacht voor voedselzekerheid
Alle partijprogramma’s besteden aandacht aan het thema voedselzekerheid, behalve de PVV. PvdA en CU benadrukken dat speculatie met voedsel moet worden tegengegaan. Zowel Partij voor de Dieren (PvdD), PvdA en D66 leggen een verband tussen voedselzekerheid en biobrandstoffen en benadrukken het belang van een duurzame productie zonder negatieve gevolgen voor de voedselzekerheid. ChristenUnie pleit voor een garantie van betaalbaar voedsel voor de armen bij droogtes, misoogsten en rampen.

Op naar een groene economie
De PvdA, GL, CDA en CU willen een omslag naar een groene of circulaire economie maken waarbij economische ontwikkeling samengaat met een duurzame omgang met energie en grondstoffen. De linker- en middenpartijen hebben vrijwel allemaal de ambitie om van Nederland een koploper te maken op het gebied van hergebruik van grondstoffen en vermindering van afval. SGP en PVV nemen hierover geen standpunt in. De PvdD pleit ervoor om de werkelijke kosten van producten en diensten in de prijs door te berekenen.

Aandacht voor armoedebestrijding beperkt
Bekende ontwikkelingssamenwerkingsthema’s zoals honger, onderwijs, gezondheidszorg, gender en drinkwater worden echter weinig genoemd in de programma’s. Vrijwel alle partijen schenken aandacht aan eerlijke handel, maar interpreteren dit verschillend. Zo stellen PvdA, SP en PvdD dat arme landen hun markten moeten kunnen beschermen vanuit het belang van de arme landen zelf. PVV pleit voor het opheffen van handelsbarrières met ontwikkelingslanden en VVD benadrukt dat Nederland zich moet verzetten tegen tariefmuren, staatssteun en andere vormen van marktafscherming.